محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

372

تحفه خانى ( فارسى )

خوردن و غذا نخودآب با شيرهء مغز بادام و گوشت مرغ و ترطيب مزاج و نهادن ضماد بر سينه او روغنهاى خوشبوى و گاهى خوردن دواء المسك شيرين مقدار يك مثقال بر نهار و اگر سبب خفقان بسيارى رفتن و صرف شدن خون باشد و يا بسيارى تعب و رياضت مثل دوختن و محنت كردن و يا بسبب تدبير در ما تقدم از ماكول و مشروب زيرا كه اينها اسباب نقصان خونست و اگر در تپها مىشود موجب ضعف دل است و علاج درين مقام اختيار اغذيه جيد الكيموس است بعضى غذاى كه ازو خون خوب حاصل بود و غذاهاى كه موجب فربهى شود مثل گوشت بز و نان گندم پاكيزه كه بسيار ميده نباشد و زردهء مرغ كه نيمبرشت كرده باشد و ماليدن روغنهاى شيرين نيم‌گرم بر بدن مثل روغن بادام شيرين و يا روغن بنفشه بادام نيلوفر و امثال اينها و ترك رياضت و تعب و بيخوابى و گرسنگى و آرام و قرار گرفتن و در مساكن معتدله و هوا و آب را بسر زدن و گاهى بحمام قديم معتدل الهوا درآمدن و اندك مكث كردن و آبهاى معتدل كه موافق مزاج باشد ريختن و زود بيرون آمدن و در دخول و خروج حمام رعايت بتدريج بايد كرد و گاه حدوث خفقان بسبب گزيدن و نيش زدن حيوانات ذو سم است و علاج درين گزيدن آن صواب است و هريك بتفصيل در كتب طبى بيان كرده اند و درين كتاب و بعضى از انها در محلش مذكور خواهد شد و گاه حدوث اين بمشاركت معده است بسبب خلط چسپنده در معده است و ميان دل و معده قرب جوارست هرآئينه ازين او بدل مىرسد و آنچه دلالت برين سبب مىكند احوال معده آنچه ازو مدفوع مىشود از فوق و سفل و علاج او درين مقام خوردن جلاب است هر صباح از بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته سه درم و قند سفيد ده درم اول بيخ سوسن در قدرى آب به آتش ملايم بايد طبخ كرده تا به نيم آيد و از كرپاس گذرانيده صافى ساخته قند